Zorg-arbeidsmarkt in 2026: feiten en cijfers

De cijfers zijn duidelijk. Volgens ABF Research en het Capaciteitsorgaan in 2026:

22.000+
tekort aan verpleegkundigen landelijk, zwaarst in IC en ouderenzorg. Plus 11.000+ tekort aan verzorgenden IG, vooral in thuiszorg.
Functie Tekort 2026 Zwaarst
Verpleegkundigencirca 22.000IC, ouderenzorg
Verzorgenden IGcirca 11.000Thuiszorg
DoktersassistentenStructureelGrootstedelijke huisartsen
ApothekersassistentenKrapteRandstad
Helpenden zorgGroeiendAlgemeen
Belangrijke nuance

Kandidaten staan sterker dan ooit, maar dat verandert niets aan de wens om kwalitatieve mensen aan te nemen. Zorgorganisaties kiezen liever niemand dan iemand die snel weer vertrekt. Toon in je brief dat je voor de lange termijn komt.

Voorbeeld: Verzorgende IG (ouderenzorg)

Geachte mevrouw De Boer,

Mijn oma woonde de laatste twee jaar van haar leven in een verpleeghuis. Een verzorgende (haar naam was Marieke) kwam elke ochtend binnen met de woorden "Goeiemorgen mevrouw Bakker, wat is er voor mooi vandaag?". Niet 'goedemorgen' op de automatische piloot. Echte aandacht. Toen ik op haar uitvaart die zin terughoorde in het verhaal van mijn moeder, wist ik wat voor zorg ik zelf wil leveren.

Ik ben Femke Jansen, 23 jaar, diploma Verzorgende IG niveau 3 (juni 2025), met op dit moment 18 maanden ervaring in De Schakel (kleinschalig woon-zorgcentrum dementie). Ik solliciteer naar de functie van verzorgende bij De Linde.

Mijn ervaring tot nu: 24 clienten verzorgen, ADL, medicatie aanreiken (na pillenscholing), HKZ-richtlijnen, EPD'en in Nedap. Een keer een ROM-incident meegemaakt. Hebben we volgens protocol afgehandeld en met het team nabesproken. Dat heeft me geleerd dat structuur en grenzen geen luxe zijn maar bescherming voor iedereen.

Wat me aantrekt in De Linde: jullie werken met vaste bewoners-medewerker koppelingen. Bij De Schakel zie ik wat het oplevert als bewoners weten wie er komt. Rust, minder onrustverschijnselen, betere voeding. Dat principe wil ik graag verder uitbouwen.

Mijn beschikbaarheid: per 1 juli, 32 uur per week, ook avond- en weekenddiensten. BIG registratie en VOG actueel.

Met vriendelijke groet,
Femke Jansen

Voorbeeld: Doktersassistent

Geachte huisartsen Van der Meer,

Tijdens mijn stage in een huisartsenpraktijk in Hoofddorp had ik op een ochtend: bloeddrukcontrole, telefonisch advies aan een ongeruste moeder, een hechting verwijderen, en bemiddelen tussen een patient die boos was dat hij geen plek had. Wat me toen pas duidelijk werd, is dat doktersassistent niet een vak is maar tien tegelijk. Precies daarom past het bij me.

Ik ben Noa Visser, 22 jaar, diploma Doktersassistent niveau 4 (april 2025) van het ROC van Amsterdam.

Wat ik beheers: triage volgens NHG-richtlijnen, basislaboratorium (bloeddruk, glucose, urine), wondzorg, hechting verwijderen, ECG, AED, oren uitspuiten. EPD-ervaring: Promedico-ASP en MicroHIS. Telefonisch sterk dankzij twee jaar bijbaan bij CallCenter Schiphol (klantcontact).

Jullie praktijk staat bekend om de aandacht voor preventie. Ik zag jullie nieuwsbrief over leefstijl-spreekuren. Dat past bij hoe ik denk over zorg: het beste consult is dat wat niet nodig is geweest.

Beschikbaar per direct, 32-36 uur per week. VOG en BIG-aantekening aanwezig.

Met vriendelijke groet,
Noa Visser

Voorbeeld: Apothekersassistent

Geachte mevrouw Smit,

Een oudere meneer haalde elke week zijn medicatie bij de apotheek waar ik stage liep. Een keer kwam hij vragen of "die roze pillen" wel veilig waren. Het bleek een fluvoxamine. Hij wist zelf niet meer waarom hij die slikte. Een half uur later had hij door dat zijn antidepressivum was gewisseld zonder dat hij het had gevolgd. Apotheek is meer dan uitgifte. We zijn vaak de laatste check.

Mijn naam is Thijs van Dam, 24 jaar, diploma Apothekersassistent (juni 2024), 18 maanden ervaring bij Apotheek De Wagenaar in Utrecht.

Vaardigheden: medicatieverwerking via Pharmacom, contraindicaties checken, baxteren (voor zorginstellingen), receptverwerking, voorlichting aan klanten over zelfzorgmiddelen. Sinds 9 maanden ook Methadon-uitgifte onder supervisie.

Wat me aantrekt in jullie apotheek: de samenwerking met de huisartsenpost ernaast. Multi-disciplinair werken vind ik prettig. Bij De Wagenaar overlegden we wekelijks met de wijkverpleegkundigen, dat scherpte mij in farmacotherapie van complexe casussen.

Beschikbaarheid: per september, fulltime (36 uur), ook bereid avonddienst te draaien.

Met vriendelijke groet,
Thijs van Dam

Moeilijke onderwerpen: hoe schrijf je over zware zorgkanten?

Twee elementen die in zorg-motivatiebrieven vaak ontbreken maar wel worden gewaardeerd:

Over agressie of moeilijke incidenten

Heb je een agressie-incident meegemaakt, een sterfgeval, een ethisch dilemma? Vermelding (kort, professioneel) toont realisme. Niet uitweiden, wel laten zien dat je het kunt benoemen en hoe je het afhandelde.

Voorbeeldzin

'Een keer een agressie-incident meegemaakt. Hebben we volgens protocol afgehandeld en met het team nabesproken. Dat heeft me geleerd dat structuur en grenzen geen luxe zijn maar bescherming voor iedereen.'

Over je eigen grenzen

Zorg vraagt veel. Brieven die suggereren dat je 'alles aankunt' worden gelezen als naief. Eerlijkheid over je grenzen toont volwassenheid.

Voorbeeldzin

'Ik kan goed werken in hoge belasting, maar weet ook wanneer ik moet pauzeren. Na een palliatief traject neem ik altijd even een dag voor mezelf om te verwerken voordat ik weer ga draaien.'

Omgaan met onregelmatige diensten

Zorgwerkgevers waarderen kandidaten die concreet zijn over hun beschikbaarheid voor onregelmatige uren.

Concreet vermelden
  • Wat je kunt: 'Beschikbaar voor avonden, nachten en weekenden'
  • Wat je niet kunt: 'Op woensdagavond niet beschikbaar in verband met sport'. Eerlijkheid wint van vage flexibiliteit
  • Bijzondere beschikbaarheid: 'In schoolvakanties extra inzetbaar'
  • Stabiliteit-wens: 'Liefst vaste roosters per 4 weken vooruit'

Werkgevers waarderen eerlijkheid. Het roosteren is hun probleem als ze jouw kwaliteiten willen. Geef ze wel de informatie om het mogelijk te maken.

Per opleiding: verschillen in motivatiebrief

Een motivatiebrief voor een MBO-zorgopleiding is anders dan voor een HBO-V opleiding of voor een opleiding tot apothekersassistent.

Opleiding Niveau Nadruk op
Helpende Z&WMBO 2Basale motivatie, realisme
Verzorgende IGMBO 3Beslisvaardigheid
VerpleegkundigeMBO 4 / HBO-VSpecialisatie-keuze
DoktersassistentMBO 4Multitasken, communicatie
ApothekersassistentMBO 4Precisie, farmacotherapie
TandartsassistentMBO 4Patientcomfort, praktisch

Voor meer details over verpleegkundige sollicitaties: lees onze complete gids voor verpleegkundige sollicitaties.

Specifiek voor GGZ-sollicitaties

GGZ is een aparte tak met eigen aandachtspunten. Werk je in psychiatrie of forensische zorg, dan zijn dit de elementen die werkgevers extra waarderen:

Bewustzijn van triggers

GGZ-werk kan eigen herinneringen oproepen bij medewerkers met persoonlijke geschiedenis. Werkgevers waarderen kandidaten die hier bewust mee omgaan: niet ontkennen, niet uitvergroten.

De-escalatie als skill

Hoe ga je om met agressie of crisis? Heb je trainingen gevolgd (MOC, ABC-methodiek, etc.)? Vermeld concrete situaties waarin je hebt gede-escaleerd.

Visie op herstel

Modern GGZ-werk draait om herstel, niet alleen behandeling. Heb je een visie op wat herstel betekent voor patienten? Toon dat in je brief.

Multi-disciplinaire houding

GGZ-werk is bijna nooit solo. Psychiaters, psychologen, verpleegkundigen, sociaal werkers, ervaringsdeskundigen werken samen. Toon dat je in zo'n team kunt opereren.

Loopbaanperspectief in de zorg

Veel sollicitanten denken dat hun motivatiebrief alleen over de huidige functie moet gaan. In de zorg is dat een gemiste kans.

Startpositie Volgende stap Route
Verzorgende IGVerpleegkundigeBBL-traject
Verpleegkundige niv 4HBO-VVoltijd of deeltijd
HBO-VMANPMaster Advanced Nursing Practice
DoktersassistentPOHPraktijkondersteuner Huisarts

Horizontale specialisaties

  • Wondzorgspecialist
  • Diabetes-verpleegkundige
  • Oncologie-verpleegkundige
  • Palliatieve zorg specialist
  • IC- of SEH-aantekening
Slimme strategie

Noem in je brief een of twee ontwikkelingsrichtingen die je over 3-5 jaar interessant lijken. Dat toont werkgevers dat je voor langere termijn komt, en het is een aanknopingspunt voor het gesprek.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn BIG-nummer vermelden?

Ja, als je BIG-geregistreerd bent (verpleegkundigen, doktersassistenten met aantekening). Vermeld in het cv, niet noodzakelijk in de brief.

Wat als ik een gat in mijn arbeidsverleden heb?

Wees eerlijk en kort. Burn-out, mantelzorg, andere studie. Benoem het in een zin met wat je eruit hebt geleerd. Werkgevers in zorg snappen dit beter dan in andere sectoren.

Vermeld ik mijn ervaring met overlijden van patienten?

Alleen als het relevant is voor de functie (palliatieve zorg, IC, hospice). Anders alleen kort als bewijs van realisme. Niet dwepen, wel benoemen.

Hoe ga ik om met VOG en BIG in de brief?

Vermeld dat ze actueel zijn ("VOG van mei 2026") of in proces ("VOG aangevraagd, verwacht week 21"). Concreet en feitelijk.

Belangrijkste punten

Wat je uit deze gids moet meenemen

  • Tekorten van 22.000+ verpleegkundigen en 11.000+ verzorgenden geven kandidaten een sterke positie
  • Werkgevers zoeken realistische kandidaten. Toon dat je de zware kanten kent en hoe je ermee omgaat
  • Vermeld concreet je beschikbaarheid voor onregelmatige diensten. Eerlijkheid wint van vage flexibiliteit
  • Vermeld actuele BIG/VOG registratie expliciet (vooral verpleegkundigen en doktersassistenten)
  • Noem 1-2 ontwikkelingsrichtingen voor 3-5 jaar. Dat toont commitment voor langere termijn

Klaar om jouw brief te maken?

MotivatiebriefPro schrijft jouw motivatiebrief op basis van jouw input. Geen sjablonen, wel persoonlijk. Klaar binnen 2-5 minuten in je mailbox.

Maak mijn brief